Üniversite sınavına hazırlanmak, yalnız ÖSS’de başarılı olmak
için gereken donanımı edinmek değil; uzun bir sürecin başlangıcıdır.
Bu sürecin ilk adımı (meslek seçimi), ikinci adımı da (kariyer
planı) dır. Bu iki adım, ÖSS’de başarılı olmak kadar önemlidir.
(Önce bir ÖSS’yi geçelim, herhangi bir fakülteye girelim de gerisini
sonra düşünürüz) türünden söylemler, kaderciliğin,
rastlantısalcılığın ürünüdür. Bu tür söylemlerden uzak durmalı; önce
bir meslek hedeflemeli; sonra bu meslekte daha başarılı, daha
önemli, daha üretken, daha yaratıcı olmanın
yolu olan (kariyer planı) yapmalısınız.
Meslek ve Meslek Seçimi
Bizim yaşamımız, verdiğimiz kararların adıdır. Verdiğimiz her karar,
seçtiğimiz her yol, kişiliğimizin ürünüdür. Kişiliğimizi oluşturan
öğelere uygun seçeceğimiz meslek, kişiliğimizi sağlamlaştırır; bizi,
yaşamın anlamı olan ( mutluluk)’a ulaştırır; yaşama sevincimizi
çoğaltır. İnsan sevmediği, istemediği, kişiliğine uymayan bir
meslekte istediği başarıya ulaşamaz; çoğu zaman da o mesleği
seçtiğimiz için kendisine kızar; kendisiyle sık sık hesaplaşır, bir
süre sonra da kendisini sevmez olur. Kendisini sevmeyen insan, öteki
insanları, çevresini tedirgin eder.
Siz, kendisini sevmeyen, başkalarını tedirgin eden biri olmayı ister
misiniz? Yanıtınız “hayır!” olduğunu duyar gibisiniz. Öyleyse, önce
kişiliğinizi yapı taşlarını belirleyin, meslekleri iyice araştırın.
Bu araştırmada işin kolayına kaçmayın. Kaynaklara bakın, uzmanlara
danışın, o mesleği yapanlarla konuşun, mesleğin gelecekteki konumunu
belirleyin. Sonra bir karar verin. İşte, vereceğiniz o kararla siz
kendi kaderinizin demircisi olacaksınız.
Meslek seçerken kimi soruları yanıtlamanız gerekir:
Mesleğin gerektirdiği özellikler nelerdir?
Meslek, hangi yetenekleri, ilgileri, kişilik özelliklerini ve
fiziksel özellikleri gerektirmektedir?
Meslekte yapılan işler nelerdir?
Mesleğin çalışma ortamı nasıldır?
Mesleğin kazanç durumu nedir?
Gelecekte seçilen mesleğe duyulacak gereksinim ne ölçüde olacaktır?
Meslekte yükselme olanakları nelerdir?
Hangi yükseköğretim programı, hangi puan türünde öğrenci almaktadır
ve öğrenim süresi kaç yıldır?
Seçilen üniversitelerde de bazı koşullar aranmalıdır.
Bunlar, Üniversite ve bölümün akademik (eğitim) kadrosu ve ders
programları nelerdir?
Üniversite ve bölümün sanayi ve iş dünyasıyla ilişkileri nasıldır?
Üniversite bir kent üniversitesi mi yoksa bir kampus üniversitesi
mi?
Üniversiteye ulaşım nasıl sağlanmaktadır?
Üniversitenin barınma olanakları var mıdır?
Üniversite burs veriyor mu, veriyorsa hangi koşullarda burs
kesiliyor?
Siz nasıl birisiniz?
Tutkulu mu, yürekli mi, edilgen mi, ezberci mi, araştırmacı mısınız?
Lider olmak, öne geçmek kişiliğinizin önemli bir
özelliği mi? Yoksa, liderliği sevmeyen, arka planda kalmayı seven
bir misiniz? Yaptığınız iş ne olursa olsun, o işi en iyi biçimde
yapmayı mı seversiniz yoksa “Adım Hıdır, elimden gelen budur”
diyenlerden misiniz?
Siz nasıl birisiniz?
Önce bunu belirlemelisiniz. Bu belirleme: “Ben
tutkuluyum(hırslı), mesleğimde en üstte olmalıyım. Var olanla
yetinmeyi sevmem; daha iyisini, daha ötesini ararım. Yürekli
sayılmam; ama amacına ulaşmak için canımı dişime takarım.
Meraklıyım, yaratıcı yanım da vardır.” Sözleriyle sürüyorsa siz “
kariyer” yapmalısınız.
Mesleğinizin kariyer olanaklarını araştırın.
Mesleğinizi seçerken o mesleğin kariyer olanaklarını da göz önünde
bulundurmalısınız; çünkü sizin kişiliğiniz var olanla yetinmiyor,
daha ileriyi, daha üstü istiyor.
Bir mesleğin kariyer olanaklarını nereden öğrenebilirsiniz?
Doğal olarak o mesleği yapanlardan öğrenebilirsiniz; ama bununla
yetinmemelisiniz. Televizyonlarda yayınlanan “ kariyer”
programlarını izlemeli, internet olanaklarından yararlanmalısınız.
Asıl önemlisi de elinizdeki kaynağı sizi ilgilendiren bölümlerini
özenle okumalısınız. Meslek seçinceye kadar elinizdeki kaynak başucu
kitabı olmalı.